Trong nhiều nhà máy hiện nay, dữ liệu sản xuất không hề thiếu. PLC, SCADA, MES, ERP đều liên tục tạo ra dữ liệu mỗi ngày. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất không nằm ở “có dữ liệu hay không”, mà là doanh nghiệp có nhìn thấy được bức tranh tổng thể từ dữ liệu đó hay không.
Đây chính là lý do BI (Business Intelligence) và các dashboard trực quan ngày càng trở thành công cụ không thể thiếu trong quản lý và điều hành nhà máy hiện đại.
BI – Business Intelligence là tập hợp các công nghệ và phương pháp giúp:
Thu thập dữ liệu từ nhiều hệ thống khác nhau
Làm sạch, chuẩn hóa và tổng hợp dữ liệu
Phân tích và hiển thị dữ liệu dưới dạng báo cáo, dashboard trực quan
Hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu (data-driven decision)
Trong bối cảnh sản xuất, BI đóng vai trò là lớp phân tích và hiển thị dữ liệu nằm phía trên các hệ thống như PLC, SCADA, MES hay ERP. Thay vì phải xem hàng loạt báo cáo Excel rời rạc, nhà quản lý có thể nắm bắt tình hình nhà máy chỉ trong vài phút thông qua dashboard.
Dashboard là hình thức trực quan hóa dữ liệu, thường hiển thị các chỉ số vận hành quan trọng dưới dạng biểu đồ, xu hướng hoặc so sánh kế hoạch và thực tế. Trong nhà máy, dashboard không chỉ phục vụ ban lãnh đạo mà còn hỗ trợ các cấp quản lý trung gian và bộ phận kỹ thuật trong việc theo dõi hoạt động hàng ngày.
Một dashboard hiệu quả không cần quá nhiều chỉ số. Điều quan trọng là các chỉ số đó phải phản ánh đúng vấn đề vận hành và giúp người xem đưa ra hành động cụ thể, thay vì chỉ mang tính báo cáo.
BI không tự tạo ra dữ liệu, mà khai thác từ các hệ thống hiện có:
PLC / SCADA: dữ liệu thời gian thực từ máy móc, trạng thái, alarm, thông số quá trình
MES: lệnh sản xuất, sản lượng, OEE, chất lượng, truy xuất nguồn gốc
ERP: đơn hàng, kế hoạch, chi phí, tồn kho
CMMS / EAM: lịch bảo trì, downtime, nguyên nhân sự cố
Thông qua nền tảng tích hợp (IIoT hoặc middleware), các dữ liệu này được đưa về BI để phân tích và hiển thị thống nhất.
Trong thực tế, dashboard sản xuất thường được sử dụng để theo dõi sản lượng theo ca, tình trạng chạy dừng của thiết bị và mức độ hoàn thành kế hoạch. Khi có sự chênh lệch giữa kế hoạch và thực tế, quản lý có thể nhanh chóng nhận ra và điều chỉnh ngay trong ca làm việc.
Thông thường, dashboard hiệu suất thiết bị giúp theo dõi OEE một cách liên tục. Thay vì chỉ xem báo cáo cuối ngày hoặc cuối tháng, nhà máy có thể nhìn thấy xu hướng giảm hiệu suất theo thời gian và phân tích nguyên nhân cụ thể, từ đó đưa ra biện pháp cải tiến phù hợp.
Trong các ngành như cơ khí chính xác, linh kiện ô tô, chất lượng là yếu tố sống còn. Dashboard BI có thể:
Theo dõi tỷ lệ lỗi theo công đoạn
Phân tích xu hướng lỗi theo thời gian
Kết nối dữ liệu chất lượng với lô sản xuất, máy, ca làm việc
Điều này giúp bộ phận chất lượng chủ động phòng ngừa thay vì xử lý hậu quả.
Dashboard bảo trì và downtime giúp minh bạch hóa thời gian dừng máy và nguyên nhân sự cố. Điều này tạo tiền đề để nhà máy chuyển từ bảo trì phản ứng sang bảo trì chủ động, giảm rủi ro gián đoạn sản xuất.
Ở cấp lãnh đạo, dashboard tổng hợp cho phép theo dõi toàn cảnh hoạt động nhà máy, so sánh hiệu suất giữa các dây chuyền hoặc nhà máy khác nhau, từ đó đưa ra quyết định chiến lược nhanh và chính xác hơn.
Khi được triển khai đúng cách, BI không chỉ giúp giảm thời gian làm báo cáo mà còn thay đổi cách nhà máy vận hành. Dữ liệu trở nên minh bạch, các quyết định được đưa ra dựa trên số liệu thực tế và các vấn đề được phát hiện sớm hơn. Quan trọng hơn, BI tạo ra một nền tảng dữ liệu vững chắc để nhà máy tiến xa hơn trong lộ trình số hóa, bao gồm phân tích nâng cao và ứng dụng AI trong tương lai.
Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi:
Dashboard quá nhiều chỉ số nhưng không phục vụ quyết định
Dữ liệu không chính xác hoặc không đồng bộ
BI tách rời khỏi hệ thống sản xuất thực tế
Thiếu lộ trình mở rộng dài hạn
Nguyên nhân thường đến từ việc triển khai BI như một công cụ IT thuần túy, thay vì một phần của chiến lược vận hành sản xuất.
Với kinh nghiệm triển khai tự động hóa, MES và IIoT, Tien An Tech tiếp cận BI theo hướng gắn chặt với vận hành thực tế.
Tien An Tech hỗ trợ doanh nghiệp:
Đánh giá hiện trạng dữ liệu sản xuất
Xác định đúng KPI cần theo dõi
Thiết kế dashboard phù hợp từng cấp quản lý
Kết nối BI với PLC, SCADA, MES, ERP thông qua nền tảng IIoT
Đảm bảo dữ liệu chính xác, cập nhật và dễ mở rộng
Cách tiếp cận này giúp dashboard không chỉ đẹp, mà thực sự được sử dụng trong điều hành hàng ngày.
BI và dashboard không phải là đích đến cuối cùng, mà là bước trung gian quan trọng giúp nhà máy khai thác giá trị từ dữ liệu đã có. Khi được triển khai đúng cách, BI giúp nhà máy vận hành minh bạch hơn, phản ứng nhanh hơn và ra quyết định chính xác hơn.
Với vai trò là đối tác tư vấn và triển khai công nghệ cho nhà máy, Tien An Tech đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc xây dựng hệ thống BI gắn liền với thực tế sản xuất, tạo nền tảng vững chắc cho hành trình chuyển đổi số và nhà máy thông minh.